..
Inez van der Spek | Boekredacteur NL + E
en schrijver over hedendaagse kunst en levensvragen

Dekens voor de diepe tijd

Mstaal 3 1024X768

Marloes Staal. If you cut me, I'll bleed, wollen dekens, 2019

Dekens van Staal
Het Kunst-Torentje was ooit de hoektoren van een textielfabriek in het centrum van Almelo. De fabriek werd gesloopt maar de toren werd behouden. Sinds 1995 worden er installaties gerealiseerd door kunstenaars. Op dit moment is dat If you cut me, I’ll bleed: Marloes Staal (1991) heeft laag voor laag een krater uitgeknipt in een stapel van veertig wollen dekens. Staal ziet een “oude en diepe verbintenis tussen ons fragiele lichaam en de dekens die ons warm houden.” Ze beschermen ons, zelfs op de vlucht, of we bouwen er tenten mee in tijden van nood. “In dit geval lijken ze ook op de lagen van de aarde en zijn kwetsbaarheid. Waar we bouwen, construeren en creëren, is ergens anders een pit waar deze materialen vandaan komen. En net als wij bloedt het landschap.”

Reizen in de diepe tijd
Het werk zou niet misstaan hebben op de omslag van het net verschenen Benedenwereld. Reizen in de diepe tijd (Underworld) van de Britse schrijver Robert Macfarlane. Een boek over de complexe relatie van de mens met de onbekende wereld onder onze voeten, over echte en imaginaire benedenwerelden en over het verleden en de toekomst van de planeet. Zijn zoektocht voert naar grotten, mijnen, riolen, catacomben en de mythische onderwereld. Maar ook naar het Wood Wide Web, een vierhonderd miljoen jaar oud samenspel van bomen, wortels en schimmels. Macfarlane’s pleidooi voor een besef van de diepe tijd betekent dat we onszelf leren zien als “schakel in een keten van nalatenschappen die zich uitstrekt van miljoenen jaren in het verleden tot miljoenen jaren in de toekomst.” Wat laten we als soort na aan de generaties na ons en de soorten die hen zullen volgen? Wanneer we lak hebben aan de diepe tijd, zegt hij, laten we alleen geologische lagen van plastic, metaal en kippenbotjes na.  

Verwantschap
De dekeninstallatie van Marloes Staal is in mijn ogen een sprekende verbeelding van de diepe tijd. Ze geeft zich rekenschap van de diepe verwantschap tussen mens en aarde: we snijden onszelf in de vingers wanneer we de aarde doen bloeden.

18 mei 2019

© Inez van der Spek 2019

realisatie: Bacon